ኢየሱስን ኪዳነ ምህረት ብሎ መጥራት ክህደት ነው!

"ኪዳነ ምህረት፦ በጸጋው የዳንበት የምህረት ቃል ኪዳን"

(የጸጋው መገለጥ)

​"በጸጋው ድናችኋል" (ኤፌሶን 2:8) እንደሚል፣ የሰው ልጅ ደኅንነት ሙሉ በሙሉ በእግዚአብሔር ቸርነትና ጸጋ ላይ የተመሠረተ ነው። እግዚአብሔር ሰውን ለማዳን ካለው ፍቅር የተነሳ፣ ጸጋውን በተለያዩ መንገዶች ይገልጻል። ከእነዚህም አንዱና ዋነኛው ለቅዱሳኑ የሚገባው "ቃል ኪዳን" ነው። ኪዳነ ምህረት እግዚአብሔር ለሰው ልጆች ካለው ጥልቅ ፍቅር የተነሳ፣ በእናቱ በኩል ለዓለም የሰጠው የጸጋ ስጦታ እንጂ የሰው ልጅ በራሱ ብቃት ያመጣው ውጤት አይደለም።

"ኢየሱስ ኪዳነ ምህረት ነውን?" (የጸጋው ሰጪ እና የጸጋው ስም)

​በዚህ ክፍል "ኪዳነ ምህረት" የሚለው ስያሜ ከጸጋው ባለቤት (ከክርስቶስ) እና ከጸጋው ተቀባይ (ከድንግል ማርያም) አንፃር ያለውን ልዩነት እንመረምራለን።

​1.1. የጸጋው ምንጭ እና ሰጪ

ኢየሱስ ክርስቶስ የጸጋ ሁሉ ምንጭ ነው። "ጸጋና እውነት ግን በኢየሱስ ክርስቶስ ሆነ" (ዮሐንስ 1:17) ተብሎ እንደተጻፈ፣ ኪዳኑን የሰጠው እርሱ ነው። እርሱ ኪዳኑን የሰጠ አምላክ በመሆኑ "የቃል ኪዳን ጌታ" ይባላል። እርሱ ራሱ "ኪዳን" ተብሎ ቢጠራ ግን፣ አምላክነቱ በውልና በቃል የተገደበ ያስመስለዋል።

​1.2. ኪዳነ ምህረት ለምን ለድንግል ማርያም ተሰጠ?

እግዚአብሔር ለሰው ልጆች ምህረትን የሚያደርገው በጸጋው ነው። ይህን ጸጋውን ደግሞ በልዩ ሁኔታ ለእናቱ በገባላት ቃል ኪዳን አጽንቶታል። ስለዚህ "ኪዳነ ምህረት" የእመቤታችን የጸጋ ስሟ ነው። እርሷ ጸጋውን የተቀበለች (Recipient of Grace) ስትሆን፣ እርሱ ግን ጸጋውን የሰጠ (Author of Grace) ነው።

​1.3. የስያሜው ስህተትና መዘዙ

ኢየሱስን "ኪዳነ ምህረት" ነው ማለት፣ በጸጋው የሰጠውን ቃል ኪዳንና ቃል ኪዳኑ የተገባላትን አማላጅ እናት መካድ ይሆናል። ይህም እግዚአብሔር በቅዱሳኑ ላይ አድሮ የሚሰራውን ድንቅ ሥራ ማቃለል ነው።

​"ጸጋውና ሰላሙ ከእግዚአብሔር ከአባታችን ከጌታም ከኢየሱስ ክርስቶስ ይሁን።" (1ኛ ቆሮንቶስ 1:3) —ይህ ጥቅስ  ክርስቶስ የጸጋው ሰጪ መሆኑን ያረጋግጣል።

​ቅዱስ ያሬድ፦ "ሰላም ለኪ እግዝእትነ ማርያም... ዘከለልከኪ በኪዳንኪ ወአስተጻነነኪ በምሕረትኪ" (በኪዳንሽ የከለልሽኝ፣ በምህረትሽም የጠለልሽኝ እመቤታችን ማርያም ሆይ ሰላም ላንቺ ይሁን)። — ድጓ ዘኪዳነ ምህረት

ኪዳነ ምህረት ለሰው ልጆች ያላት ፋይዳና ተስፋ

​በእግዚአብሔር ጸጋ የዳነ ሰው፣ ያንን ጸጋ በእመቤታችን ቃል ኪዳን አማካኝነት እንዴት እንደሚያገኘው የምናይበት ክፍል ነው።

​2.1. የምህረት በር

"በጸጋው አዳነን" ሲባል፣ አንዱ የማዳኛ መንገዱ አማላጅነት ነው። ኪዳነ ምህረት ማለት "ኃጥአን ሳይቀሩ ወደ ንስሐ የሚመጡበትና በጸጋው የሚታረቁበት የምህረት በር" ማለት ነው።

​2.2. የቃል ኪዳኑ ኃይል

ጌታ ለእመቤታችን የገባላት ቃል ኪዳን የእርሱ የቸርነቱ መግለጫ ነው። "ስምሽን የጠራውን እምርልሻለሁ" ማለቱ፣ የጸጋው ስፋት እስከ የት እንደሆነ ያሳያል። ይህ ቃል ኪዳን የሰው ልጅ በተስፋ መቁረጥ ውስጥ እንዳይወድቅ የሚያደርግ መንፈሳዊ ድጋፍ ነው።

​"የጻድቅ ሰው ጸሎት በሥራዋ እጅግ ኃይል ታደርጋለች።" (ያዕቆብ 5:16)

​መጽሐፈ ስንክሳር (የካቲት 16)፦ "ልጄ ሆይ! እንደ ቸርነትህ መጠን ማርልኝ ስትል... ጌታም 'ስምሽን የጠራውን፣ ዝክሩን ያዘከረውን ሁሉ እምርልሻለሁ' ብሎ ቃል ኪዳን ገባላት።"

የ"ባለቤትነት" ምስጢር (የጸጋው ሰጪ እና የጸጋው ባለድርሻ)

​በዚህ ክፍል "ባለቤት" የሚለው ቃል ለክርስቶስና ለእመቤታችን ሲነገር ያለውን ጥልቅ ልዩነት በጸጋው መነጽር እንመለከታለን።

​3.1. ክርስቶስ፦ የጸጋው ባለቤት (Author of Grace)

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ቃል ኪዳኑን የሰጠ አምላክ በመሆኑ የኪዳኑ ባለቤት ነው። እርሱ የቸርነት ምንጭ በመሆኑ ለፍጥረቱ ሁሉ ጸጋን ያድላል። ጌታ ኪዳኑን የሰጠው ስለሚገባን ሳይሆን በራሱ ቸርነት (ጸጋ) ነው።

​"ከእርሱ ሙላት እኛ ሁላችን ተቀብለን በጸጋ ላይ ጸጋ ተሰጥቶናልና።" (ዮሐንስ 1:16)

​3.2. ድንግል ማርያም የጸጋው ባለድርሻ (Holder of Grace)

እመቤታችን ቃል ኪዳኑን የተቀበለች ባለቤት (ባለድርሻ) ናት። ጌታ በጸጋው የሰጣትን ቃል ኪዳን "ሀብቴ ነው" ብላ ይዛ ለሰው ልጆች ምህረትን ታማልድበታለች። እርሷ ቃል ኪዳኑን ይዛ ስትለምን፣ ጌታ ደግሞ ለገባው ቃል ታማኝ ስለሆነ ይምራል።

 "ባለሟልነትሽ ከጌታ ዘንድ ነውና... በቃል ኪዳንሽ የታመኑትን ሁሉ አድኚ።" (አባ ጊዮርጊስ ዘጋሥጫ - መጽሐፈ ሰዓታት)

የ"ኪዳነ ምህረት" ትርጓሜና ታሪካዊ አመጣጥ

​4.1. ቃላዊ ትርጉም

"ኪዳን" ማለት መሐላ ወይም ውል ሲሆን፣ "ምህረት" ደግሞ ይቅርታ ማለት ነው። በአንድነት "ኪዳነ ምህረት" ሲባል "የይቅርታ ቃል ኪዳን" ማለት ነው። ይህ ቃል ኪዳን እግዚአብሔር ሰውን ለማዳን ካለው ፍቅር የተነሳ በጸጋው ለእናቱ የሰጠው ማረጋገጫ ነው።

​4.2. የየካቲት 16 ምስጢር (ጎልጎታ)

በትውፊትና በስንክሳር ትምህርት መሠረት፣ እመቤታችን በልጇ መቃብር ላይ ሆና ስለ ሰው ልጆች ስትጸልይ ጌታ ተገልጦ የገባላት ቃል ኪዳን ነው። ይህ ኪዳን ጌታ "በጸጋው አዳነን" የሚለውን እውነት በሥራ የሚገልጥበት መንገድ ነው።

"በዚያች ቀን ጌታችን መጣና 'እናቴ ሆይ! ምን ላድርግልሽ?' አላት፤ እርሷም 'ስሜን የጠራውን እምርልኝ' አለችው። እርሱም ቃሉን አጸናላት።" (መጽሐፈ ስንክሳር - የካቲት 16)

​ክፍል 5፦ መጽሐፍ ቅዱሳዊ የቃል ኪዳን መሠረቶች

​እግዚአብሔር በጸጋው ለሰው ልጆች የሚሰጣቸው ኪዳናት በድንግል ማርያም ቃል ኪዳን እንዴት ተግባሪያዊ እንደሚሆን እንመለከታለን።

​5.1. ከብሉይ ኪዳን ቃል ኪዳናት ጋር ያለ ንጽጽር

እግዚአብሔር ለኖኅ (ለፍጥረት ደኅንነት)፣ ለአብርሃም (ለዘር በረከት) ቃል ኪዳን ገብቷል። እነዚህ ሁሉ ኪዳናት በጸጋው የተሰጡ ናቸው። የድንግል ማርያም ቃል ኪዳን ግን የአምላክ እናት ከመሆኗ ጋር የተያያዘ በመሆኑ ከሁሉም ይበልጣል።

"ከሴቶች መካከል ተለይተሽ አንቺ የተባረክሽ ነሽ... የጌታዬ እናት ወደ እኔ ትመጣ ዘንድ እንዴት ይሆንልኛል?" (ሉቃስ 1:42-43) — ይህ ጸጋ የእርሷ ቃል ኪዳን መሠረት ነው።

ኪዳነ ምህረት በዓለም አቀፍ ደረጃ (የጸጋው ስፋት)

​የእግዚአብሔር ጸጋ በኢትዮጵያ ብቻ የተገደበ ሳይሆን በመላው ዓለም በድንግል ማርያም አማካኝነት ይገለጣል።

​6.1. የምህረት እናትነት (Mother of Mercy)

በጥንታውያን አብያተ ክርስቲያናት ሁሉ ማርያም "የምህረት እናት" ተብላ ትጠራለች። ስያሜው ቢለያይም መንፈሱ ግን አንድ ነው። ጌታ በጸጋው ምህረቱን በእናቱ አማካኝነት ለዓለም እንደሚሰጥ ያሳያል።

"እነኋት እናትህ!" (ዮሐንስ 19:27) — ይህ ቃል ኪዳን ጌታ በጸጋው እመቤታችንን ለዓለም ሁሉ እናት አድርጎ የሰጠበት ነው።

ኪዳነ ምህረት በእኛ ሕይወት

​7.1. በጸጋው መዳንና በቃል ኪዳኑ መታመን

እኛ የምንድነው በክርስቶስ ጸጋ ነው። ይህ ጸጋ ደግሞ በእመቤታችን ቃል ኪዳን ተገልጦልናል። "ኢየሱስ ኪዳነ ምህረት ነው" የሚሉ ወገኖች፣ ጌታ በጸጋው የሰጠውን ቃል ኪዳንና ቃል ኪዳኑ የተገባላትን እናት ክብር ባለመረዳታቸው የሚናገሩት ነው። እኛ ግን ጌታን የኪዳኑ ሰጪ አምላክ፣ እመቤታችንን ደግሞ በጸጋው ቃል ኪዳን የተቀበለች የምህረት እናት ብለን እናምናለን።

ኪዳነ ምህረት የእግዚአብሔር ቸርነት ለሰው ልጆች የፈሰሰበት የጸጋ ቦይ ናት። በዚህ ቃል ኪዳን ታምነን ስሟን ስንጠራ፣ ጸጋው በሕይወታችን ይበዛል።

"ስለዚህ ምሕረትን እንድንቀበል በሚያስፈልገንም ጊዜ የሚረዳንን ጸጋ እንድናገኝ ወደ ጸጋው ዙፋን በእምነት እንቅረብ።" (ዕብራውያን 4:16) — እመቤታችን የዚህ ጸጋ መገኛ ዙፋን ናት።